• • Proiektuko zenbait bazkidek birgaitze energetikoan eta hiri-berroneratzean laguntzeko bi saiotan parte hartuko dute. GBCEk antolatutako Sostenibilidad XL kongresuaren barruan kokatzen da jardunaldia.

BIRTUOSS-Opengela proiektuak bere azken ekitaldia ospatuko du datorren ekainaren 10ean Alcalá de Henareseko Unibertsitatean (Madrilen), Green Building Council Espaniak (GBCE) antolatutako Sostenibilidad XL kongresuaren barruan. Hitzordu horretan, birgaitze energetikoaren eta hiri-berroneratzearen inguruan urte hauetan lortutako emaitza eta ikaskuntza nagusiak partekatuko dira, eta sektoreak dituen erronkei eta aukerei buruz eztabaidatuko da.

Testuinguru honetan, Opengelak birgaitze energetikoan eta hiri-berroneratzean laguntzeko bi saiotan parte hartuko du. Lehena, “Nola lagundu auzo ahulei? Hiria berroneratzeko leihatila bakarrak Opengela”, 11:15etan izango da 3. aretoan, eta parte hartuko dute: Ana Telleria, Eusko Jaurlaritzako Auzoak Berroneratzeko eta Hiri Agendako zuzendaria;  Rufino Hernández, CAVIAR EHUkoa; Juan Antonio Gascón, ACLIMAkoa, eta Alejandro López Parejo, EMVS Getafekoa. Andoni Hidalgok moderatuko du, Gabineteseis-en ordezkari gisa.

• • Zurbaran-Arabellak, Osintxuk eta Mendeluk hurbileko bulegoak izango dituzte, beren auzoen berroneratzea bultzatzeko.
  • Hiri-berroneratzeko euskal sareak aurrera doa, Andonaegiko (Pasaia), Txaramako (Leaburu), Beraungo (Errenteria) eta Aramotzeko (Durango) proiektuak modu arrakastatsuan amaitzen diren bitartean. 

Opengela hurbileko bulego-sareak, Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Saila buru duela, Euskadin duen presentzia indartu du, egoitza berriak irekiz Zurbaran-Arabellan (Bilbo), Osintxun (Bergara) eta Mendelun (Hondarribia). Eremu horietan, etxebizitzen eta hirien berroneratzeak paper estrategikoa dute, herritarren bizi-kalitatea hobetuz eta auzo irisgarriagoak eta gizartean egokituagoak lortuz.

Bilbon, ‘opengela’ berriak Uribarriko barrutian kokatutako Zurbaran eta Arabella auzokoei emango die zerbitzua. Bulegoak arreta berezia eskainiko die irisgarritasuna eta energia-eraginkortasuna hobetzeko lehentasunezko beharrengatik 1.739 etxebizitza osatzen dituzten 134 eraikini. Hala ere, berroneratzearen kudeaketa 719 eraikinetara eta 12.000 etxebizitza baino gehiagotara zabaltzen da barruti osoan.

Auzo horietan dagoen orografia konplexuak hiriko beste gune batzuekiko lotura oztopatzen du eta eguneroko irisgarritasuna zailtzen du. Hori dela eta, auzo-bulegoa funtsezko tresna da laguntza teknikoa eta administratiboa auzo-komunitateetara hurbiltzeko. Helburua da errehabilitazio-prozesuak erraztea, arreta hurbila, jarraitua eta komunitate bakoitzaren beharretara egokitua eskainiz.

Bergarako Osintxuko ‘opengela’ ere martxan da, 12 atari eta 102 etxebizitza berritzeko. Auzo honek gizarte- eta hiri-eraldaketa handia izan du XX. mendeko industrializazioaz geroztik, eta etxebizitza-parke oso anitza eratu du, non eraikin zaharrak eta birgaitze-lan sakonak behar dituzten eraikin zaharkituak baitaude.

Proiektuaren garapena bultzatzeko eta auzoko bizilagunekiko hurbiltasuna indartzeko, Txuringo taberna-jatetxe zaharra jarri da bulegoaren egoitza gisa. Lokal hori auzoko plazaren ondoan dago, eta aukera emango du auzotarren arreta zentralizatzeko eta berroneratze-prozesuari lotutako jarduerak bideratzeko.

Bestalde, Mendelun, Hondarribian, auzoaren hainbat bizitegi-eremutan garatuko da esku-hartzea, askotariko eraikuntza-tipologiak eta auzo-errealitate desberdinak konbinatuz. Jarduerak Mugondo, Planetak, Baserriak, Sauraenea, San Isidro eta Eskapatxulo guneak hartzen ditu, eta horrek aukera ematen du inguruko etxebizitza-parkean modu integralean lan egiteko. Bulegoa Mendelu Enea gunean kokatuta dago, eta herritarrei arreta hurbila eta jarraitua eskaintzen die. Hala, auzo-komunitateei laguntzen die zaharberritze-prozesuetan, irisgarritasuna hobetuz eta etxebizitzen energia-eraginkortasuna sustatuz.

Bulegoen itxiera errehabilitazio- eta berroneratze-prozesuak amaitu ondoren

Irekiera berri horiekin batera, bulego batzuek beren jarduera amaitu berri dute, sortu zirenean zituzten errehabilitazio- eta hiri-berroneratzep roiektuak osatu ondoren.

Andonaegi (Pasaia), Txarama (Leaburu), Beraun (Errenteria) eta Aramotz (Durango) bulegoen kasua da hori, auzo-komunitateei laguntzeko prozesuak amaitu eta eremu horietako bakoitzean aurreikusitako jarduerak arrakastaz gauzatu ondoren itxi baitira.

Itxiera horiek Opengela ereduaren aldi baterako eta hurbileko izaeraren erakusgarri dira. Eredu hori hiri-berroneratzeko proiektuen garapenean auzo bakoitzaren behar zehatzei erantzuteko sortu zen, hasierako informazio- eta aktibazio faseak landuz, obrak eginez eta berronertaze-prozesuak amaituz.

• Txotena (hiru atari) eta Irumineta (lau atari) kaleetako etxebizitzek 12 m²-ko terrazak dituzte, eta, hala, % 30 handitzen dute espazio erabilgarria.

Bilboko Otxarkoaga auzoko 84 etxebizitza terraza berriekin handitu dituzte, Opengela hiri-berroneratze programaren barruan. Esku-hartzea Bilboko Udal Etxebizitzak erakundeak garatu du, eta dimentsio txikiko pisuen bizigarritasuna hobetzea du helburu, birgaitze-irtenbide berritzaileen bidez.

Kaltetutako eraikinak Txotena (hiru atari) eta Irumineta (lau atari) kaleetan daude. Terraza berriek 12 metro karratu inguru dituzte, eta etxebizitza bakoitzaren espazio erabilgarria %30 inguru handitzen dute. Jarduera hau Opengelako Orain Otxar berroneratze-proiektuan sartzen da.

Europar Batasunak finantzatu du proiektua, Next Generation EU funtsen bidez, Espainiako Gobernuaren Berreskuratze, Eraldaketa eta Erresilientzia Planaren barruan, eta Eusko Jaurlaritzaren eta Bilboko Udalaren ekarpenak ere jaso ditu.

Jarduera honek Opengelako estrategia indartzen du, Euskadiko auzo ahuletan energia-eraginkortasuna, irisgarritasuna eta bizi-kalitatea hobetzeko.

• C/2025/6438 komunikazioan sartu da, auzoei eta etxebizitzei laguntza integrala emateko ereduagatik.

Europako Batzordearen C/2025/6438 Komunikazioak, joan den abenduan argitaratuak, orientabideak ematen dizkie estatu kideei eraikinen energia-eraginkortasunari buruzko Europako zuzentaraua (EPBD) nola aplikatu eta etxebizitza-parkearen eraginkortasuna nola hobetu jakiteko. Esparru horretan, Opengela proiektua aipatzen da praktika inspiratzailearen adibide gisa. Hala, honako hau aipatzen du: “Euskadiko Opengela proiektu pilotuak aholkularitza eta laguntza eskaintzen die auzoei energiarekin zerikusia duten gaien alderdi administratibo, tekniko eta finantzarioei buruz, baina baita beste gai egoki batzuei buruz ere, hala nola desgaitasuna duten pertsonentzako irisgarritasunari buruz”.

Leihatila bakarreko zerbitzuaz gain, dokumentuak adierazten du Opengelak «Euskal Autonomia Erkidegoko eraikin guztien mapa energetiko baten lineako tresna bat» garatu duela, eta tresna horrek «berrikuntza-planak egiten laguntzeko esparru integratu bat» eskaintzen duela, «maila askotako inplikazio finantzarioen estimazioekin osatua: nazionala, eskualdekoa, auzokoa eta etxebizitza indibidualekoa». Tresna horrek aukera ematen du, halaber, «beharrak detektatzeko, eraginkortasun gutxien duten eraikinak identifikatzea barne», eta abiapuntu gisa balio du eraikin bakoitzak bere energia-berrikuntzako beharrak zehazteko.

Europako Batzordeak etxeetako aholkularitza-praktikei buruzko atal batean sartu du esperientzia hori, eta Opengela eredu inspiratzailea dela aitortu du Europako beste eskualde batzuentzat, eraikinen berrikuntza energetikoa bizkortzea baitute helburu.

Dokumentu osoa hemen.

2023ko irailaz geroztik, BIRTUOSS proiektu europarrak Opengela eredua garatzen du, aurreko proiektu batean sortua (HIROSS4all, Horizon 2020 programak finantzatua) eta gizarte, ekonomia eta ingurumen alderdietan sakontzen duena. Gainera, eraikinen birgaitzea auzo bakoitzaren hiri-berroneratzera bideratzeko formulak aztertzen ditu.

Izan ere, azken urteotan, Eusko Jaurlaritzako Etxebizitza eta Hiri Agenda Saila buru duen eredu hori hazi egin da, Euskadiko 21 udalerritako 25 auzotan ezarri arte, eta 2.800 etxebizitza hobetzeko aukera ematen ari da. Eta, bulego-sarea autonomia-erkidego osoko udalerrietara zabaltzen ari den aldi berean, BIRTUOSSek living lab bat garatu du TorreUrizarren, Bilbon, saiakuntza-banku gisa erabili baita Europako proiektu horren aurrerapenak esperimentatzeko.

Gonzalo Loza kazetariak gidatutako bideo berri honek erakusten du obrak auzoan eta etxebizitzetan izan duten bilakaera, baita auzotarrentzako leihatila bakarraren balioa ere. Era berean, TorreUrizarreko bizilagun baten, Marina Hornazabal auzo horretako opengelaren arduradunaren, Yolanda Diez Bilboko Udaleko Etxebizitza zinegotziaren eta Ana Telleria Eusko Jaurlaritzako Auzoak Berroneratzeko eta Hiri Agendako zuzendariaren testigantzak jasotzen ditu.

Eusko Jaurlaritzarekin batera, partzuergo publiko-pribatu batek bultzatzen du Europako proiektua. Partzuergo hori honako hauek osatzen dute: Energiaren Euskal Erakundea (EEE), Bilboko Udal Etxebizitzak (VVMM), Ingurumeneko klusterrak (Aclima), Eraikuntzakoak (Build:Inn) eta Ezagutza eta Teknologiakoak (GAIA), Euskal Herriko Unibertsitateko CAVIAR ikerketa-taldea (EHU), EDE Fundazioa, Ciclica kooperatiba (karbonogabetze estrategietan espezialista), finantzaketan (GNE Finance), komunikazioan (Gabineteseis) eta Europako gaietan (Zabala Innovation) adituak diren enpresek, eta halaber, Europako bi erakunde, Fedarene (Energia eta Ingurumenerako Agentzien eta Eskualdeen Europako Federazioa) eta Espainiako Eraikuntza Jasangarrirako Kontseilua (GBCe).