• Otxarkoaga eta Txonta auzoetako proiektu pilotuetan izan dira ostegun eta ostiralean antzeko ekimenak beren eskualdeetan aplikatzeko interesa duten erakundeetako arduradunak, hala nola, Kroaziako bi eskualde, Polonia, Grezia, Extremadura, Asturias eta Irlandako hiru konderri. 
• Opengela proiektua, Horizon 2020 programaren bidez Europako Batzordearen babesa duena, Euskadiko beste udalerri batzuetan ere errepikatzen hasi da.

Hiria berroneratzeko Opengela eredua Euskadiko gainerako herrialdeetan ez ezik, Europako hainbat herrialdetan ere hedatzen da. Aste honetan, martxoaren 31n (osteguna) eta apirilaren 1ean (ostirala), zazpi udalerri eta eskualdetako ordezkariek Bilbo eta Eibar bisitatu dituzte, Otxarkoaga eta Txonta auzoetan, hurrenez hurren, garatzen ari diren proiektu pilotuak bertatik bertara ezagutzeko.

Eredua errepikatuko duten eskualdeen hautaketa Fedareneri egokitu zaio, Energiarako eta Ingurumenerako Europako Agentzia eta Eskualdeen Federazioari, zeina, aldi berean, Opengelaren partzuergoko bazkideetako bat den. Housing Europek ere parte hartu zuen proiektua bisitatu zuten eskualdeen hautaketan.

Kroaziatik, bi eskualdetako arduradunak iritsi dira: batetik, Medjimurje konderrikoa, hiru hiri eta 22 udalerri hartzen dituena. Bertan, MENEA eskualdeko energia-agentzia aritzen da, energia- eta klima-gaietan aholkularitza-zentro gisa, eta orain zerbitzuak zabaltzeko prozesu bat garatzen ari da, besteak beste, elkarlanean  etxea berritzeko zerbitzu bat integratzeko eta finantza-iraunkortasuna bermatzeko.

Euskadin dagoen Kroaziako beste eskualdeak Varazdin, Koprivnica-Krizevci eta Virovitica-Podravina konderriak hartzen ditu. Han, energiaren eskualdeko agentzia, REA Norte, etxebizitza berritzearekin lotutako kontsultak eta orientazio teknikoa ematen hasi da. Hala ere, alderdi finantzarioari eta herritarrek toki eta eskualde mailan bultzatutako leihatila bakarraren eredu berritzailea ezartzeko moduari buruzko gaiei heltzeko ideiak bilatzen ditu.

Espainiaren presentzia ere izan da, Extremadurako eta Asturiasko ordezkarien bitartez. Extremadurako ordezkariak AGENEXekin bertaratu dira, INNOVATE edo HousEEnvest bezalako Europako beste proiektu batzuetan parte hartu duen energia-agentziarekin. Ideiak eta esperientziak bilatzen ditu etxebizitza sozialari jabeak inplikatuta dauden ikuspegitik heldu ahal izateko, finantza-tresna jasangarriak bilatzeaz gain. Asturiasen, berriz, Viviendas del Principado de Asturias-VIPASA izan da.

Bostgarren eskualdea Irlandatik dator. Han, 3cea energia-agentziak Carlow, Kilkenny eta Wexford konderrietan lan egiten du eta energiaren erabilera eraginkorrarekin energetikoaren eta berriztagarriekin konprometituta dago. Azkenik, Poloniako Mazovia eskualdea ere izan da, Mazobiako Energiaren Agentziaren bidez, eta Greziatik, Tesalonikako alokairu sozialeko agentziaren bidez.

Opengela, 2023ko urtarrilera arte

Europako zazpi hiri eta eskualdeetako arduradunek programa estua izango dute Opengela proiektuaren ildo nagusiak ezagutzeko. Gainera, bi auzo pilotuak bisitatuko dituzte, interbentzioa egiten ari diren eraikinetako obrak aurreratzen ari baitira: Txontara (Eibar) joango dira ostegun arratsaldean, eta Otxarkoagara (Bilbo) ostiral goizean.

Opengela 2019ko maiatzean hasi zen, eta datorren urteko urtarrilean amaitzea aurreikusten da. Leihatila bakarreko lanak egiten dituzten auzo-bulegoak sortzean zentratzen da. Handik, bizilagunek laguntza jasotzen dute beren eraikinen birgaitzeari energia-eraginkortasuna hobetzeko ikuspegitik aurre egiteko, baita irizpide sozialen arabera ere.

Otxarkoagan, Bilbon, bost eraikinetan jarduten ari da, guztira 16 atari eta 240 etxebizitza. Bulegoa BBKren haurtzaindegi zaharrean dago. Eibarko Txonta auzoan, proiektu pilotuak 17 ataritako 221 etxebizitzatan esku hartzea dakar.

Proiektuak 1,7 milioi euro jaso ditu Europako Batzordearen Horizon 2020 programatik, eta Eusko Jaurlaritzako Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Saila du buru. Partzuergoan beste zortzi bazkide ditu: bi udalerrietako tokiko hirigintza-sozietateak (Bilboko Udal Etxebizitzak eta Debegesa gipuzkoarra), Energiaren Euskal Erakundea (EEE) eta hiru enpresa: finantzaketan espezializatutako bat, GNE Finance; Europako gaietan espezializatutako beste bat, Zabala; eta komunikazioan diharduen beste bat, Gabineteseis; egoitza Bruselan duten Europako bi erakunderekin batera: Fedarene eta Etxebizitza Publiko, Kooperatibo eta Sozialaren Europako Federazioa (Housing Europe)

• 2021ean ikusi dira Opengela proiektuaren bi auzo-bulegoen aurrerapenak: 700 pertsona baino gehiago ari dira programan parte hartzen, eta % 50 baino gehiago murriztu dira esku hartutako eraikinen CO2 isuriak.

Opengela proiektuak aurrera doa. 2019ko maiatzean hasi zen, eta, pilotu gisa jarduten duten bi auzoetako (Otxarkoaga Bilbon eta Txonta Eibarren) hiri-berroneratze prozesuan pandemiak nolabaiteko galga eragin zuen arren, 2021aren amaieran zenbait emaitza nabarmen ikus daitezke.

Proiektu horrek Europako Batzordearen finantzaketa du Horizon 2020 programaren bidez, eta hainbat helburu ezarri ditu, bai eraikinak birgaitzeko, bai energia-eraginkortasuna hobetzeko. Eta zentzu horretan, aurrerapen nabarmenak lortzen ari dira.

Une honetan, bi auzoek esku hartzen ari diren eraikinetan CO2 isurketak % 50 baino gehiago murriztea lortu da. Hala, Otxarkoagan, batez beste, % 74 murriztu da gaur egun birgaitzen ari diren lau blokeetan. Hartutako laginen arabera, Bilboko auzoan urtean 340 tona CO2 gutxiago isurtzea lortu da. Hori posible da aurrekontuen % 69,14 eraginkortasun energetikora bideratu delako (bai ekintza aktiboetan, bai pasiboetan).

Txontaren kasuan, isurketen murrizketa % 54,09koa da batez beste, eta guztira 157 tona CO2 murriztu dira jada gauzatutako proiektuetan. Gaur egun martxan dauden obrak gehituz gero, zenbatekoa 378,70 tona CO2 da urtean. Gipuzkoako auzoan, aurrekontuen % 67,60k eraginkortasun energetikoa bultzatu du zuzenean.

3,6 milioiko inbertsio pribatua

Aurrerapen horietarako, funtsezkoa da lankidetza publiko-pribatua. Erakundeen laguntzez gain, auzokideen erkidegoak ados jarri behar dira birgaitze-proiektuak aurrera ateratzeko. Alde horretatik, inbertsio pribatua garrantzitsua da. 2021aren amaierara arte, guztira 3,6 milioi euro sortu ziren bi auzoen artean: 825.438 euro Txontan eta 2,83 milioi Otxarkoagan, non jabetzaren zatirik handiena Udal Etxebizitzena den. Izan ere, Bilboko sozietate publikoaren inbertsioa gehituz gero, inbertsioa 3,92 milioi gehiago izango da.

Ildo horretan, proiektuaren azken helburua betetzear dago, 4,6 milioi euroko inbertsio pribatua lortu baitu.

Dagoeneko bi auzoetan kokatutako 22 eraikinetako 700 pertsona baino gehiago atxiki dira proiektuan. Nabarmentzekoa da lanak aurrera ateratzeko herritarren arteko adostasun handia ( % 90 Otxarkoagan eta % 88 Txontan). Horrek hobekuntza zehatzak dakartza. Esate baterako, dagoeneko adostu da birgaitzen ari diren eraikinen arotzeriaren heren bat ordeztea.

Distritu-bulegoek, Txonta Opengelak zein Otxar Opengelak, bizilagunei laguntzen diete birgaitze-prozesu osoan. Xehetasun gisa, Eibarren 143 laguntza-espediente izapidetu dira jabeen erkidegoentzat eta partikularrentzat, hainbat kasutan. Datu aipagarri gisa, egiaztatu da auzo kaltebera horrek % 3,4 hazi duela erroldatutako biztanleria 2018tik.

Otxar Opengelan, azken urtean, 600 interakzio baino gehiago erregistratu dira auzoko bulegoa kudeatzen duten pertsonen eta bizilagunen artean, birgaitze-prozesuan laguntzeko.

Azkenik, bi auzoetako hamar bat etxebizitzek Opengelaren finantzaketa espezifikoa eskatu dute, birgaitze-lanak ordaintzeko erraztasunak eskaintzen baititu.