Eusko Jaurlaritzak aparteko 14 milioi euro bideratuko ditu, 2021aren eta 2023aren artean, Ezkerraldea-Meatzaldeako lau auzotan hiri-berroneratze programetara, eskualde kalteberen edo lehentasunezko jardun-eremuen proiektu eragileen esparruan. Eusko Jaurlaritzako Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Saila, astelehen honetan, Bilbon, auzoetan jarduketa integralak sustatzeko funtsak jasoko dituzten udalekin batu da: Abanto-Zierbena, Portugalete, Santurtzi eta Trapagaran. 522 familia, guztira, izango dira eskualde horretan hiri-berroneratze integralerako funts gehigarrien onuradun zuzen.

Auzo horietako bakoitzean, hurbileko bulego bat sortuko da, opengela delakoa, bizilagunek finantzaketarako eta profesionaletarako bide izan dezaten, eraikinen irisgarritasuna eta energia-efizientzia hobetzeko. Halaber, hiri-inguruneetako hobekuntza-proiektuak sustatuko dira, eta auzoan bizi diren pertsonen enplegagarritasuna sustatu ahal izateko prestakuntza-ekimenak egongo dira.

Abanto-Zierbenaren kasuan, 200 etxebizitzatan esku hartuko da, Las Peñucas auzoan; Portugaleten, 23 etxebizitzatan, Grumete Diego kalean; Santurtzin, Aurora Vildósola multzoan, 104 etxebizitzatan, eta, azkenik, Trapagaranen, San Andres auzoan, dentsitate txikiko 135 etxebizitza obrerotan eta blokeko 60 etxebizitzatan.

14 milioi euro horiek 2020-24 Euskadiko Ekonomia eta Enplegua Suspertzeko Berpiztu programatik datoz; haren barruan, Eusko Jaurlaritzak plan berezia aktibatu du, guztira 180 milioi euroko aparteko aurrekontuarekin, lehentasunez jarduteko eremuetan proiektu eragileak sustatzeko –Ezkerraldea-Meatzaldea, Enkarterri, Oarsoaldea eta Aiaraldea–. Ekimenak aurten hasiko dira, eta 2023ra arte gauzatuko dira. Ezkerraldea-Meatzaldean auzo kalteberetako jarduketa integralerako baliatuko den kopurua honela banatuko da: 1,5 milioi, 2021ean; 6,4 milioi, 2022an, eta 6 milioi, 2023an. Une hauetan, Lurralde Plangintzako Sailburuordetza Aiaraldeako udalekin ari da lanean, hiri-berroneratzeko proiektu berriak identifikatzeko; 3,5 milioi euro daude erabilgarri ekimen mota hori sustatzeko.

Miguel de los Toyos Lurralde Plangintzako sailburuordeak honako hau esan du: “lau auzo berri horien bidez, bikoiztu egiten dugu, ia, hiri-berroneratzearen Euskadiko eredua ezarrita duten puntuen kopurua; modu aitzindaria da eremu kalteberetan esku hartzeko, berroneratze energetikotik eta etxebizitza eta auzoen irisgarritasunaren birgaitzetik, eta emaitza onak izaten ari da. Gainera, bizilagunen bizi-kalitatea hobetzeko ez ezik, haien prestakuntzan esku hartzeko aukera ere ematen du, lan-aukera berriak izan ditzaten. Formula hori, dagoeneko, eredugarri izaten ari da beste autonomia-erkidego batzuentzat”.

Auzo berri horien bidez, Opengela hiri-berroneratze integraleko proiektua Euskadiko bederatzi auzotan egongo da aktibo. Badaude abian Opengela Europako proiektuko bi auzoen opengelak, eredua probatzekoak –Otxarkoaga Bilbon, eta Txonta Eibarren–; Aramotz, Durango eta Basaundi Bailarakoak –Lasarte-Oria– ere badaude. 2021ean, hurbileko bulegoa duten auzoen artean Pasaiako Andonaegi auzoa ere egongo da, Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraio Sailaren aurrekontu arrunteko zortzi milioi eurorekin.

Iñaki Arriola Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioetako sailburuak eta António Calçada Repsol Fundazioko zuzendaria Opengela Fundazioa sortzeko aurreakordioa sinatu dute astelehen honetan. Erakunde horren bidez, Euskal Autonomia Erkidegoan birgaitze-lan jasangarrien plan integral bat bultzatuko dute elkarrekin.

Fundazio berria izango da birgaitze ekojasangarriko proiektuak Autonomia Erkidego osoan kudeatuko dituen erakundea, eta dagoeneko aurrerapenak egiten ari dira jarduketa-eremuak identifikatzeko. Gaur egun, esku-hartze horiek Europako Opengela proiektuaren bidez egiten dira (Horizon 2020 programaren bidez finantzatuta), Txonta (Eibar) eta Otxarkoaga (Bilbo) auzo pilotuetan, eta Aramotz (Durango) eta Basaundi Bailara (Lasarte-Oria) auzoetan errepikatzen ari da proiektu horren eredua. Aipatutako proiektuak ez ezik, Eusko Jaurlaritzak hiri-berroneratzeko jarduketak sustatu ditu Koroatzean (Gasteiz) eta Txomin Enean (Donostia).

Opengela Fundazioa sortzeko urrats berri honen bidez, Eusko Jaurlaritzak eta Repsol Fundazioak Euskal Autonomia Erkidego osora hedatu nahi dute energetikoki jasangarria, irisgarria eta gizartearen eta hirigintzaren aldetik kohesionatua izango den auzo-eredu berriranzko bilakaera.

Jarduketak energia-efizientzian, irisgarritasunean eta egiturazko segurtasunean oinarrituko dira, isurketak murrizten eta pertsonen bizi-kalitatea hobetzen lagunduta. Opengela izeneko hurbileko bulegoek laguntza teknikoa emango dute birgaitze-lan horiek gauzatzeko, eta finantzaketa-programak ere eskainiko dituzte gizarte-kalteberatasuneko, iraupen luzeko langabeziako edo pobrezia energetikoko egoeran dauden pertsonei horrelako esku-hartzeetarako sarbidea emateko.

Opengela Fundazioa pribatua izango da, eta aurten lanean hastea espero da, Euskal Autonomia Erkidegoko Fundazioen Erregistroan inskribatu ondoren. Eusko Jaurlaritzarekin eta EAEko udalekin harreman estuan egingo du jarduera hori.

Berdintasuna eta berrikuntza hiri-birgaitzean eta -berroneratzean

Lurralde Plangintza, Etxebizitza eta Garraioetako sailburuak adierazi duenez, “Euskal Autonomia Erkidegoak Europa hegoaldeko etxebizitza libreen parkerik zaharrenetako bat du, eta betebeharra dugu energiaren aldetik jasangarriak izango diren birgaitzeen arloko iraultza pertsona guztien eskura jartzeko, haien erosahalmena edozein dela ere”.

Bestalde, António Calçada Repsol Fundazioko zuzendariak azpimarratu duenez, lankidetza honek “Trantsizio energetiko jasangarria eta inklusiboa bultzatzen du, isurketak murrizteko helburuetan lagunduz eta familien bizi-kalitatea hobetuz, batez ere ahulenak direnena. Gainera, eragin handia du suspertze ekonomikoan, birgaitze-lanak egiteko euskal enpresa-sarea garatzearen aldeko apustua egiten baitu”.

Akordio honen bidez, ikerketa, garapena eta berrikuntza sustatuko dira eraikinen birgaitzeari, hiri-berroneratzeari eta hiri jasangarri, inklusibo, kohesionatu eta erresilienteak garatzeari dagokionez.